Mahabarata, Partawiraya [5]


Paprangan Agêng

Bab IV Kadospundi kêmpaling mêndhung kalihan prahara.

Samangke dumugi babagan kaping kalih saking Sêrat Mahabarata, ing ngriku nyariyosakên tigang lampahan ingkang lajêng dipun namèkakên Sabaparwa.

Jêngandika saèstunipun taksih sami kèngêtan, bilih nalikanipun wana Kandhawa kabêsmi, wontên satunggaling danawa nama Maya ingkang mèh katut kabêsmi. Amargi saking gênging panuwunipun dhatêng Arjuna, dene dipun pitulungi, danawa wau nêdya amalês kasaenanipun Arjuna. Ananging Arjuna botên karsa anampèni, wangsulanipun Arjuna botên adamêl sêriking manahipun danawa wau, sarta kados sacaraning kaprabon. Wêkdal Maya dhêlêg-dhêlêg mirêng wangsulanipun Arjuna, lajêng dipun dhawuhi supados Maya angaturana tandhaning panuwunipun dhatêng Sri Krêsna. Maya matur bilih kêpengin misungsung dhatêng panjênênganipun, Kesawa kèndêl sakêdhap, wêkasan ngandika, prayoginipun Maya ngaturana para undhagi, badhe kadhawuhan ngiyasakakên kadhatonipun Yudhisthira. Maya matur sandika, lajêng dhatêng kitha Indraprastha angukur pasitèn, ingkang badhe kaadêgan kadhaton.

Wêkdal samantên Sri Krêsna kundur dhatêng prajanipun. Suwawi sami angraosakên sakêdhap bêktinipun Sri Krêsna dhatêng para sêpuh. Panjênênganipun wau têtela dewa angejawantah, ewadene nalika pamitan dhatêng Arjuna, mawi mitungkas, supados Arjuna ngaturakên sêmbahipun dhatêng Dèwi Kunthi tuwin para brahmana, sarta taklimipun dhatêng Yudhisthira sarta Bima, amargi kalihipun punika langkung sêpuh tinimbang sariranipun. Wontên ing dêdongengan sanèsipun, kula manggih cêcriyosan, awit saking karsanipun piyambak, Sri Krêsna kêparêng amijiki sampeyanipun para brahmana. Sri Krêsna botên pisan-pisan kêparêng angungasakên manawi suksmanipun sanyata luhur, asarana botên angraosakên dhatêng pangaji-aji. Kosok-wangsulipun, Sri Krêsna têtêp ing kawajiban angaosi dhatêng sintêna ingkang kuwadhaganipun langkung sêpuh saking sariranipun, karsanipun ingkang makatên dadosa tuladaning akathah.

Maya matur dhatêng Pandhawa, bilih piyambakipun mêntas adamêl sêsaji kalihan para danawa wontên ing talaga Windu, angsal sêsotya sakalangkung kathah, punapadene manggih gada satunggal wontên ing talaga wau, gêgadhuhanipun ratuning danawa, sarta thothokipun Hyang Baruna, nama Dewadata. Pangangkahipun gada kaaturakên dhatêng Bima, thothok dhatêng Arjuna, sêsotya nawarêtna kangge waragad anggènipun badhe angêdêgakên kadhaton ing Indraprastha. Mila temboking kadhaton kadamêl saking jêne, makatên ugi gapuranipun, sami kaukir sêsêkaran sakalangkung alus, ing prênahing sêkar tuwin wohipun sami kadèkèkan sêsotya miwah jumêrut, katingal pating pancurat anyandhik ayu. Sêla-sêlaning patamanan kadèkèkan balumbang ingkang tinêpi ing marmêr, tinrètès ing mutyara, sarta kadekekan undhak-undhakan kristal, ing têngahing balumbang katanêman tunjung môncawarna, kaingahan maliwis sarta pêksi toya sanès-sanèsipun. Salêbêtipun kawanwêlas côndra, kadhaton ingkang tanpa timbang adinipun wau sampun paripurna, Pandhawa lajêng adamêl rajasuya [sêsaji adêging karaton] para narendra môncapraja sami kaaturan, bab kapisan punika kacariyos wontên ing parwa punika.

Maharêsi Naradha rawuh, ing nalika para Pandhawa priksa sang maharêsi tumêdhak, enggal sami amapagakên. Anggènipun angurmati sarana tataning kasusilan ingkang kacariyos ing ngriki, inggih punika para Pandhawa sumungkêm ing siti, lajêng tata lênggah. Ing ngriku Rêsi Naradha andangu dhatêng sêsêpuhing Pandhawa sêmu karênan, wigatos badhe anguningani punapa Prabu Yudhisthira sampun anêtêpi wajib ingkang dados jêjibahanipun. Miturut piwulang Hindhu, ratu punika jumênêngipun, ingkang anêtêpakên para dewa. Kuwajibaning nata sakalangkung awrat, sarta kêdah ananggêl sêsanggêmanipun, tumrap pakaryan ingkang botên wontên sampunipun, inggih punika angêgungakên bakti. Bilih ratunipun sae, sadaya ingkang tumrap dhatêng praja miwah têtiyanganipun saèstu prayogi. Têmbe ugi badhe mirêng pangandikanipun Sang Bisma, prakawis kawajibaning narendra. Ing ngriki Maharsi Naradha andangu prakawis punika dhatêng Yudhisthira, punapa Yudhisthira anggènipun anglampahi kawajiban dhatêng agami sampun tinêtêpan, lêrêmipun sampun samêsthining wancinipun, punapa Yudhisthira anggènipun amilih nayaka sampun pratitis, sarta ajêg pamblanjanipun dhatêng wadyabala. Punapa Yudhisthira sampun angayomi lare-lare ingkang tinilar pêjah tiyang sêpuhipun, amargi nglabêti nagari, punapadene dhatêng randhanipun, sarta punapa sampun paring pangayoman.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s