Ki Anom Surata : Gara-Gara


Kados dene ingkang kagiyaraken wonten ing Radio Kayumanis 99.5FM Jakarta.

Dening MasPatikrajaDewaku – PPW 11-01-0006.

Ingkang kula aturaken menika, pasugatan adegan gara-gara saking Ki Anom Suroto ingkang kapanggungaken ing tlatah Marakash Square Bekasi tahun 2011. Nalika semanten salah satunggaling Paguyuban Ageng Sutresna Kesenian Jawi ing wilayah Bekasi nggelar Ki Anom Suroto wonten ing acara ambal warsa Perusahaan ingkang pangarsanipun kalebet ing jajaran pangarsa paguyuban.

Para rawuh ing “wayangprabu.com” saged mbadhingaken kados pundi bentenipun pagelaran Ki Anom Suroto nalikanipun taksih asring rekaman kaset audio ing tahun 80nan, manawi katandhing kaliyan kados pundi gaya panggung ing tahun-tahun samenika. Nyata menawi Ki Anom keli ing jaman. Ujaripun, nuting jaman kelakone, kados dene ingkang dipun ngendikaaken piyambak nalika ngacarani (dados MC) Mas Seno anggenipun ngaturaken bawa Kangen.

Gebyar lan moncering panggung lan mbalabaring para pamriksa nalika samanten nyata, menawi swasana tumut nyurung Ki Dhalang nguja para rawuh, ing babagan Mata Raga, istilah saking Mas Bram, ingkang kula anggep trep.

Lampahan ingkang kagelar inggih menika Brajadenta mBalela ingkang kula anggep lampahan panjang. Ing mriki panjangipun pagelaran saking talu dumugi tancep kayon watawis 7,5 jam. Nanging ingkang sesambetan kaliyan alur lampahan pakeliran namung watawis 4 jam! Lha ingkang 3,5 jam menika adegan menapa? Mboten sanes adegan Limbukan lan Gara-gara!

Mila menawi panjenengan sengsem kaliyan pagelaran garap klasik, utawi panjenengan ingkang kangen kaliyan garap ndalang saking Ki Anom Suroto ingkang nguja mata batin kados patrapipun Ki Anom nalika tahun-tahun semanten, panjenengan mesthi ngraos kuciwa.

Wondene para rawuh ingkang kepingin mangertosi kados pundi garap gara-gara ingkang kagelar “nut ing jaman kelakone” menika, para rawuh kula aturi migatosaken, kados pundi kiprahipun Ki Anom Suroto anggenipun nglampahaken segment gara-gara menika..

Suluk pratandha pathet sanga ingkang kagarap ngelik mbuka segment menika. Cakepan Pathet Sanga ingkang kagarap dening Ki Anom Suroto lan kadang miwah putra keluwarga Anom Suroto menawi kagatosakan, wonten bentenipun ing kalimat tis-tis sunya tengah wengi, lumrang gandaning puspita lsp, ingkang biasanipun kathah para dhalang ngucap titi sunya tengah wengi, lumrang gandaning puspita. Miturut kula cakepan saking Ki Anom menika malah cakepan baku, ingkang werdinipun anyesing hawa ing tengahing dalu ingkang kaworan ing sumarebak gandaning sesekaran. Nanging menawi Titi sunya tengah wengi lsp, anggambaraken wanci tengahing dalu lan sapiturutipun. Suluk pathet sanga lajeng katerasaken lagon Petismanis.

Sasampunipun janturan sawetawis ingkang anggambarake swasana tengahing ndalu, lajeng kasambet sulukan pathet sanga wantah ingkang cakepanipun

Dhedhep tidhem prabawaning ratri,

sasadara wus manjer kawuryan,

tan kuciwa memanise,

menggep srinateng ndalu,

siniwaka sanggya pra dasih

aglar ing cakrawala

tinulad anglangut

parandene paksa kebegan,

saking kehing  taranggana kang sumiwi,

warata tanpa sela.

Sampak tanggung lajeng kaseseg lan kasambet srepeg Mataraman nyamleng karaos katambahan ing ciblonan kendhang kesit ndudut ati. Saksuwukipun gendhing lajeng Petruk ngudarasa kawontenan sosial politik ingkang tumama ing nagri ingkang nami Indonesia. Ngudaraos kados dene icalipun toleransi, arogansi kelompok, pejabat lan tokoh masyarakat ingkang hipokrit, lan rakyat ingkang gampil dipun provokasi lspt. Ledhok ilining banyu ujaripun Ki Anom, menika namung wonten ing bab lirwanipun warga nagari kaliyan welinginpun Bung Karno, mboten konsekwenipun anggenipun nindakaken ajaran sila sila ing Pancasila. Lan malih secara agama kathah ingkang nilaraken ajaran Panca Susila.

Rampung ngudarasa, Petruk tetembangan mBok ya Mesem, Semar lan anak-anakipun rerembagan bab Wali Sanga ingkang nyebar agami Islam lumantar gelar wayang sak gamelanipun, kalebet cipta-karyanipun Sunan Kalijaga ingkang wujud gendhing lan tokoh Panakawan.

Ing mriki Ki Anom mijangaken karya Sunan Kalijaga ingkang awujud gendhing Petalon Pitu sesambetanipun kaliyan proses jejodhohan mliginipun perkawis karonsih. Ugi mijangaken othak athik mathuk nami Semar saanakipun lan malih nama-nama tokoh Pandhawa dipun gathukaken kaliyan kalimat saking bahasa Arab. Senajanta kapireng meksa, nanging inggih masa borong.

Wosing rembag, Agama Islam dateng ing tanah Jawi menika sanes nuju ing papan ingkang suwung awang uwung. Ing tanah Jawi sampun wonten kapercayan ingkang Ki Anom ngwastani animisme lan dinamisme. Ning menawi kula langkung trep nyebut kapercayan ingkang laras kaliyan alam Jawi, mbok bilih ingkang kasebat kearifan lokal.

Mila saking menika, Sunan Kalijaga lajeng madeg dhalang, laras kaliyan karemanipun warga Jawi nalika semanten. Kanthi pagelaran menika Kangjeng sunan ngudhar piwulanging agami enggal lan ngrembakaaken agama Islam ing tanah Jawi. Mila ing pungkasanipun rembag, Ki Anom Suroto rumaos cuwa menawi wonten umat Islam ingkang nganggep wayang menika barang ingkang haram. Penulis taksih kengetan nalika wonten pawartos ing kompas.com, menawi ing tlatah Solo wonten pembubaran paksa pagelaran wayang, lan penghancuran patung-patung tokoh wayang ing tlatah Purwakarta, ingkang katindakaken dening oknum ingkang ngangge busana ala wali. Miris!!

Saksampunipun rerembagan Kyai Semar lajeng minggah ing papan pasucen, lajeng Ki Dhalang lumantar anak-anakipun Kyai Semar, lajeng melahi nggelar lelagon pilihan pendengar ngiras dados Master of Ceremony.

Pesindhen cacah gangsal lajeng dipun aturi unjuk olah swara. Para pesindhen inggih menika Nyi Kamiyatin, Nyi Darsini, Nyi Rusyati, Nyi Yanti lan Nyi Tumpuk mbaka setunggal tampil.

mBak Yanti, mbikak pilihan pendengar, kanthi ngasta bawa Sinom cengkok grandhel. Satunggaling bawa ingkang sanget asring kita pirengaken wonten ing pagelaran gara-gara ringgitan ing dinten dinten samenika.

Dominasi Nyi Tumpuk kadosipun dipun sengaja ka-expose wonten adegan gara-gara menika. Patrapipun Nyi Tumpuk ingkang “cowag” kaarah saged men-trigger swasana supados langkung gebyar. Dialog vulgar antawisipun Nyi Tumpuk kaliyan Ki Dhalang kadhang nggladrah, nanging untungipun  menawi sampun radi kedlarung Ki Anom kadhang mboten nanggapi. Kadosipun Ki Anom Suroto sadhar, menawi sampun senior lan gelar haji ing ngajengipun nami saged nyandhet lekohipun mBak Tumpuk ingkang matumpa-tumpa.

Bawa lan lelagon saking para pesindhen lan tamu kapungkasan lagon Adu Semu lan Sambel Kemangi.

Audio kompresi menika kula sengaja kaalitanken amargi noisipun lumayan inggil saking ewuhipun anggenipun ngatur gain receiver nalika ngrekam. Senajana mekaten kualitas asil kompresi mbokmenawi namung medhak mboten patos kathah. Menika malah kepara paring lapuran katuju Radio Kayumanis – Tangsel, bilih ing Bekasi, Radio Kayumanis inggih rata-rata namung kados mekaten kualitas receiving-ipun. Tebih  katandhing kalihan nalika taksih wonten ing Jl Kayumanis – Jakarta Timur. Malah ing akhir tahun 2011 ngantos ing wekdal samenika, siaran Radio Kayumanis sampun ka-interference dening radio lokal Bekasi ingkang manggen wonten frekuensi 95.3MHz.

Radio Kayumanis /sembelen puluh sembilan koma lima FM /. . . . .  eh salah . . . .  Radio Kayumanis/ sangangdasa sanga koma gangsal FM/ ngaturaken giyaran ringgit purwa/ kanthi lampahan Banjaran Limbuk lan Petruk . . . . . . . .

http://jumbofiles.com/user/Samudrianto/67705/Gara-Gar_KAS

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s